नोटलाई रिभिजन भिडियो बनाउन पहिले एउटा मात्र पाठ छान्नुहोस्, त्यसको नोटलाई पूरा वाक्यमा फेरि लेख्नुहोस्, र अन्तमा आफूले बारम्बार गल्ती गर्ने कुराहरू थप्नुहोस्। त्यसपछि त्यो लेख openCanviz जस्तो कागजातबाट सुरु हुने टुलमा टाँस्नुहोस् र लम्बाइ पाँचदेखि दस मिनेट राख्नुहोस्। यसले हरेक विचारका लागि एउटा दृश्य, न्यारेसन र चित्रसहितको ड्राफ्ट बनाउँछ। तर नेपालीमा बनाइएको स्वचालित आवाज अस्वाभाविक सुनिन सक्छ, त्यसैले न्यारेसन आफ्नै आवाजमा रेकर्ड गर्नु राम्रो हुन्छ, र त्यो रेकर्डिङ आफैंमा राम्रो रिभिजन पनि हो। अन्तमा, भिडियो हेर्नु मात्र पढाइ होइन: हरेक शीर्षकमा रोकेर पहिले आफैं उत्तर भन्नुहोस्।

किताब होइन, आफ्नै नोट किन

पाठ्यपुस्तक र गाइड पहिलो पटक पढ्नेका लागि लेखिएका हुन्छन्। तिनले सबै कुरा सुरुदेखि बताउँछन्, तपाईंलाई पहिल्यै आएको कुरा पनि। परीक्षाअघिका अन्तिम हप्ताहरूमा तपाईंलाई त्यो चाहिँदैन। चाहिने कुरा हो: म कहाँ चुक्छु।

तपाईंको नोटमा सरले जोड दिएका कुरा र तपाईंलाई गाह्रो लागेका कुरा पहिल्यै छानिएका छन्। समस्या के हो भने नोट छोटकरीमा लेखिएको हुन्छ। "TT × tt → F1 सबै अग्लो, F2 3:1" लेख्दा त्यो पूरा विचार थियो, तर एक महिनापछि केवल अक्षर र अङ्क मात्र देखिन्छ। टाँस्नुअघि हरेक तीरलाई सम्बन्ध बताउने वाक्यमा र हरेक छोटकरीलाई कम्तीमा एक पटक पूरा शब्दमा बदल्नुहोस्। असली पढाइ यही चरणमा हुन्छ। यो काम पूरै मेसिनको भरमा नछोड्नुहोस्।

आवाजको बारेमा इमानदार कुरा

यो लेखको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण खण्ड यही हो, त्यसैले सिधै भनौं। openCanviz ले हिन्दी, अरबी, फ्रेन्च जस्ता भाषामा स्वाभाविक आवाज बनाउँछ, तर नेपालीमा बनाइएको आवाज अनौठो सुनिन सक्छ: उच्चारण, शब्दको जोड र लय नमिल्न सक्छ। हामी त्यसलाई राम्रो भनेर प्रतिज्ञा गर्दैनौं।

तपाईंसँग तीनवटा व्यावहारिक बाटा छन्।

आफ्नै आवाज रेकर्ड गर्नु झन्झट जस्तो लाग्छ, तर रिभिजनका लागि यो सबैभन्दा फाइदाजनक बाटो हो। कुनै कुरा आफ्नै मुखले स्पष्ट रूपमा भन्न सक्नुहुन्न भने तपाईंलाई त्यो साँच्चै आएको छैन। रेकर्ड गर्दा अड्किनुहुन्छ भने त्यो दृश्य नै तपाईंको कमजोर ठाउँ हो। फोनको सामान्य माइक पुग्छ, शान्त कोठा मात्र चाहिन्छ।

स्क्रिनमा लेखिने शब्दहरूको बारेमा पनि सावधान रहनुहोस्। देवनागरीमा कोरिएका लेबल हरेक दृश्यमा ठीक बन्छन् भन्ने ग्यारेन्टी छैन, त्यसैले स्क्रिनमा शब्द थोरै राख्नुहोस्: एउटा शब्द, एउटा सूत्र, एउटा अङ्क। हरेक दृश्य जाँच्नुहोस् र गलत बनेको लेबल सच्याउनुहोस्।

SEE र कक्षा १२ मा भिडियोले के गर्छ, के गर्दैन

SEE मा नेपाली, अङ्ग्रेजी, गणित, विज्ञान तथा प्रविधि, सामाजिक अध्ययन र ऐच्छिक विषयहरू हुन्छन्, र कुनै विषयको लिखित परीक्षामा ३५ प्रतिशतभन्दा कम ल्याए त्यो विषयमा NG हुन्छ। दुई विषयसम्म NG भएका विद्यार्थीलाई पूरक परीक्षामा बस्ने मौका हुन्छ, तर सबैभन्दा राम्रो कुरा त पहिलो पटकमै आधारभूत कुरा पक्का गर्नु हो। कक्षा १२ को राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डको परीक्षामा पनि यही कुरा लागू हुन्छ: आधार बलियो भए बाँकी सजिलो हुन्छ।

भिडियो क्रम, प्रक्रिया र कारण परिणाम भएका पाठमा राम्रो काम गर्छ। उदाहरणका लागि विज्ञानमा वंशाणु, विद्युत् परिपथ वा पाचन प्रणाली, सामाजिकमा ऐतिहासिक घटनाक्रम। तर यसले गणितको अभ्यास वा नेपाली निबन्ध लेखाइको अभ्यासको ठाउँ लिँदैन। त्यो कलम र कापीमै हुन्छ।

पूरा उदाहरण: मेन्डेलको वंशाणु सिद्धान्त

कक्षा १० विज्ञानको यो पाठमा विद्यार्थीहरू अनुपातमा सबैभन्दा धेरै अलमलिन्छन्। फेरि लेखिएको नोट यसरी सुरु हुन सक्छ:

"मेन्डेलले केराउको बोटमा प्रयोग गरे। उनले शुद्ध अग्लो बोट (TT) र शुद्ध होचो बोट (tt) बीच क्रस गराए। पहिलो पुस्ता (F1) का सबै बोट अग्ला भए, र तिनको जिनोटाइप Tt थियो, किनकि अग्लोपन प्रबल गुण हो। F1 का बोटहरूबीच स्वपरागसेचन गराउँदा दोस्रो पुस्ता (F2) मा अग्लो र होचो बोटको अनुपात ३:१ आयो।"

यसबाट बन्ने दृश्यहरू, शीर्षकलाई प्रश्नमा बदलेर:

1. मेन्डेलले केराउ नै किन रोजे?
2. प्रबल र अप्रबल गुण भनेको के हो?
3. TT × tt क्रसबाट F1 मा के आउँछ, र किन?
4. F2 मा फिनोटाइप अनुपात ३:१ कसरी आउँछ? (पनेट वर्ग)
5. F2 मा जिनोटाइप अनुपात १:२:१ किन हुन्छ? (TT, Tt, tt)
6. फिनोटाइप र जिनोटाइपमा फरक के हो?
7. मेरो बारम्बार हुने गल्ती: ३:१ र १:२:१ लाई साटासाट गर्ने।

सात दृश्य, करिब ५५० शब्दको न्यारेसन, अर्थात् प्रति मिनेट करिब १५० शब्दको हिसाबले चार मिनेटजति। चौथो दृश्यमा एउटा पनेट वर्ग बिस्तारै भरिँदै जाने चित्र भए पुग्छ। ड्राफ्टले कहिलेकाहीँ अक्षर वा अनुपात गलत लेख्न सक्छ, त्यसैले हरेक दृश्य जाँच्नुहोस्। तीन पटक देखेको गलत अनुपात परीक्षामा सही जस्तो लाग्छ।

बनाउने तरिका

1. 1

   एउटा पाठको नोट मात्र जम्मा गर्नुहोस्

   कक्षाको नोट, किताबको किनारामा लेखेका कुरा, र मोडेल प्रश्न हल गर्दा भएका गल्ती, सबै एउटै कागजातमा। पूरा किताब होइन, एउटा पाठ। ढाँचा मिलाउन समय नफाल्नुहोस्।

2. 2

   छोटकरीलाई पूरा वाक्यमा फेरि लेख्नुहोस्

   हरेक तीर सम्बन्ध बताउने वाक्य बनोस्, हरेक छोटकरी कम्तीमा एक पटक पूरा शब्दमा लेखियोस्। हरेक गल्तीमुनि किन गल्ती भयो भनेर एक लाइन लेख्नुहोस्।

3. 3

   टाँस्नुहोस् र लम्बाइ छोटो राख्नुहोस्

   openCanviz मा कागजात टाँसेर पाँचदेखि दस मिनेट छान्नुहोस्। यसले अध्याय, न्यारेसन र हरेक विचारको चित्र ड्राफ्ट गर्छ। ह्वाइटबोर्ड शैली रिभिजनका लागि राम्रो हुन्छ किनकि व्याख्यासँगै चित्र बन्दै जान्छ।

4. 4

   न्यारेसन आफ्नै आवाजमा रेकर्ड गर्नुहोस्

   नेपालीमा बनाइएको आवाज अस्वाभाविक सुनिन सक्छ, त्यसैले हरेक दृश्यको न्यारेसन आफैं पढेर रेकर्ड गर्नुहोस् र बनाइएको आवाजको ठाउँमा राख्नुहोस्। अड्किएको दृश्य नै तपाईंको कमजोर ठाउँ हो।

5. 5

   शीर्षक प्रश्नमा बदल्नुहोस् र लेबल जाँच्नुहोस्

   हरेक दृश्यको शीर्षकलाई परीक्षाको प्रश्नजस्तो बनाउनुहोस्। स्क्रिनमा शब्द थोरै राख्नुहोस् र देवनागरी लेबल ठीक बनेको छ कि छैन हरेक दृश्यमा हेर्नुहोस्।

6. 6

   रोकेर हेर्नुहोस्, फेरि अन्तरालमा हेर्नुहोस्

   हरेक शीर्षकमा रोकेर न्यारेसनअघि उत्तर भन्नुहोस्। भोलिपल्ट, एक हप्तापछि र परीक्षाअघि फेरि हेर्नुहोस्, गल्ती भएका दृश्य मात्र।

इमानदार कुरा: हेर्नु पढाइ होइन

आफ्नै नोटबाट बनेको भिडियो हेर्दा पनि पाठ आएजस्तो लाग्छ, तर धेरैजसो त्यो केवल चिनेजस्तो लाग्नु मात्र हो। सिकाइसम्बन्धी अनुसन्धान यस कुरामा एकदमै स्पष्ट छ: आफैं सम्झन खोज्नु, गल्ती गर्नु र सच्याउनुले फेरि पढ्नु वा फेरि हेर्नुभन्दा धेरै लामो समय सम्झना टिकाउँछ। त्यसैले पुराना प्रश्नपत्र र मोडेल प्रश्नहरू नै तपाईंको सबैभन्दा बलियो हतियार हुन्।

भिडियोका दुई साँचो फाइदा छन्। पहिलो, यसले पाठको आकार दिन्छ: सात जोडिएका दृश्य एक पटक हेरेपछि पछि याद गर्ने हरेक कुरा कहीँ न कहीँ अड्किन्छ। दोस्रो, फेरि हेर्न सजिलो बनाउँछ: चार मिनेटको भिडियो बसमा साँच्चै फेरि हेरिन्छ, चालीस पानाको नोट फेरि पढिँदैन। यसबारे अङ्ग्रेजीमा थप विस्तार how to study from video instead of rereading your notes मा छ।

यदि तपाईंलाई आफ्नो रिभिजनका लागि होइन, सरलाई बुझाउने र अङ्क पाइने परियोजनाको भिडियो चाहिएको हो भने तरिका फरक हुन्छ। त्यो विद्यालय परियोजनाको भिडियो कसरी बनाउने मा छ।

धेरै सोधिने प्रश्न

एउटा पाठको भिडियो बनाउन कति समय लाग्छ? नोट फेरि लेख्न करिब आधा घण्टा, ड्राफ्ट बनाउन र जाँच्न पन्ध्र मिनेट, र आफ्नै आवाज रेकर्ड गर्न अर्को बीस मिनेटजति। एक घण्टाभन्दा धेरै लाग्यो भने सामान्यतया धेरै विषयवस्तु एकैचोटि राखिएको हुन्छ। पाठलाई दुई भागमा बाँड्नुहोस्।

रेकर्ड नगरी बनाइएकै आवाज राख्न मिल्छ? मिल्छ, तर पहिले एउटा दृश्य सुनेर हेर्नुहोस्। उच्चारण गलत लाग्यो भने त्यसलाई नै सुनेर याद गर्नु राम्रो होइन। त्यस्तो अवस्थामा आफ्नै आवाज, वा अङ्ग्रेजी न्यारेसन रोज्नुहोस्।

हरेक विषयको भिडियो बनाउनुपर्छ? पर्दैन। कमजोर पाठ र क्रम वा प्रक्रिया भएका पाठका लागि मात्र बनाउनुहोस्। फेरि हेरिने तीनवटा राम्रो भिडियो, नहेरिने पन्ध्रवटाभन्दा धेरै काम लाग्छ।

परीक्षाको अघिल्लो रात बनाउँदा हुन्छ? हुँदैन। धेरैजसो फाइदा नोट छोट्याउने र फेरि लेख्ने काममा हुन्छ। हतारमा सबै टाँसिन्छ र लामो भिडियो बन्छ जुन कसैले हेर्दैन। रिभिजन सुरु गर्दा बनाउनुहोस्, र पूरै अवधिभर प्रयोग गर्नुहोस्।

नोटको आकारअनुसार भिडियो कति मिनेटको बन्छ भन्ने तालिकासहितको सामान्य तरिका अङ्ग्रेजीमा How to Turn Your Class Notes into a Revision Video मा छ।